Avrupa'da İşletme Web Sitesi: Impressum, Çerez ve Erişilebilirlik Yükümlülükleri
Avrupa'daki Türk işletmelerinin sitelerinde en sık eksik kalan üç şey: Impressum, doğru çerez onayı ve erişilebilirlik. Neyin zorunlu olduğu, sık hatalar ve 15 dakikalık kontrol listesi.

Özet
Avrupa'daki Türk işletmelerinin sitelerinde en sık eksik kalan üç şey: Impressum, doğru çerez onayı ve erişilebilirlik. Neyin zorunlu olduğu, sık hatalar ve 15 dakikalık kontrol listesi.
Bu yazı kimin için
Almanya, Hollanda veya Avusturya'da kurulu bir işletmeniz varsa ya da Türkiye'den Avrupa'daki müşterilere hizmet veriyorsanız, web sitenizin Türkiye'de alışık olduğunuz kurallardan farklı yükümlülükleri vardır. Avrupa'daki Türk işletmelerinin sitelerinde en sık eksik kalan üç şey şunlardır: künye sayfası (Almanya ve Avusturya'da "Impressum"), doğru kurulmuş bir çerez onayı ve erişilebilirlik. Üçüncüsü yeni: AB Erişilebilirlik Yasası 28 Haziran 2025'ten beri uygulanıyor.
Bu yazı ağırlıklı olarak Almanya'yı anlatıyor, çünkü kurallar orada en ayrıntılı biçimde yazılmış ve denetim en sık orada yaşanıyor. Hollanda ve Avusturya için farkları ayrı bir bölümde topladık. Bu bir hukuki görüş değildir; kendi durumunuz için bir avukata veya mali müşavirinize danışın.
Türkiye'deki alışkanlıklar neden yetmiyor
Türkiye'de birçok kurumsal sitede "Hakkımızda" sayfası, bir iletişim formu ve KVKK aydınlatma metni bulunur. Avrupa'da bunlar tek başına yeterli değildir. Üç fark öne çıkar:
- Künye ayrı bir zorunluluktur. Şirketin unvanı, adresi, yetkili kişisi ve sicil bilgileri, sitenin her sayfasından ulaşılabilen ayrı bir sayfada durmalıdır. "Hakkımızda" metninin içine gömülü bilgiler bu işi görmez.
- Çerez metni onay değildir. "Bu site çerez kullanır" yazan ve yalnızca "Tamam" butonu olan bir bant, Avrupa'daki onay kuralını karşılamaz.
- Erişilebilirlik artık bir tasarım tercihi değil. Tüketiciye internetten satış yapan işletmeler için yasal bir yükümlülüktür.
Impressum: künye sayfası
Almanya'da künye yükümlülüğü Dijital Hizmetler Kanunu'nun (DDG) 5. maddesinde düzenlenir. Ticari olarak işletilen bir sitede aşağıdaki bilgiler "kolayca fark edilebilir, doğrudan ulaşılabilir ve sürekli erişilebilir" olmalıdır:
- İşletmenin tam adı ve adresi; şirketlerde ayrıca şirket türü (GmbH, UG gibi) ve şirketi temsil etmeye yetkili kişi
- Hızlı ve doğrudan iletişim için bilgiler, e-posta adresi dahil
- Ticaret siciline kayıtlıysa sicil ve sicil numarası
- Varsa KDV kimlik numarası (USt-IdNr.)
- İzne tabi bir faaliyet yürütülüyorsa yetkili denetim kurumu
- Meslek odasına bağlı mesleklerde oda, unvan ve ilgili meslek kuralları
En sık gördüğümüz hatalar:
- Künyenin yalnızca ana sayfadan ulaşılabilmesi. Bağlantı, her sayfanın alt kısmında görünür olmalıdır. Pratikte "Impressum" adıyla footer'a konur.
- İletişimin yalnızca formla sağlanması. Yasa açıkça bir e-posta adresi ister.
- Eksik sicil bilgisi. Özellikle Türkiye'deki ana şirketin bilgileri yazılıp Almanya'daki şirketin sicil numarasının unutulması sık rastlanan bir durumdur.
- Posta kutusu adresi. Künyede gerçek, ulaşılabilir bir adres olmalıdır.
- Sosyal medya profillerinin unutulması. İşletmeye ait profillerden de künyeye ulaşılabilmesi beklenir; profil açıklamasına künye sayfasının bağlantısını eklemek pratik bir çözümdür.
Siteniz Türkçe olsa bile, Almanya'da kurulu bir işletmeyseniz bu yükümlülük geçerlidir. Sitenin dili değil, işletmenin nerede kurulu olduğu ve sitenin ticari olarak kullanılması belirleyicidir.
Çerezler: onay nasıl doğru kurulur
Almanya'da çerezler ve benzeri teknolojiler TDDDG'nin 25. maddesinde düzenlenir. Kural AB'nin ePrivacy Direktifi'nden gelir ve özü şudur: kullanıcının cihazında bilgi saklamak veya bu bilgiye erişmek, ancak kullanıcı açık ve anlaşılır bilgilendirmeye dayanarak onay verdiyse mümkündür. İstisna, istenen hizmeti sunmak için kesinlikle gerekli olan çerezlerdir; örneğin alışveriş sepetini veya oturumu tutan çerez.
Pratikte bu şu anlama gelir:
- Onaydan önce hiçbir şey çalışmamalı. Analiz, reklam ve yeniden pazarlama etiketleri, kullanıcı "kabul" demeden yüklenmemelidir. En yaygın hata, banner'ın görünmesine rağmen etiketlerin sayfa açılır açılmaz çalışmasıdır.
- Reddetmek, kabul etmek kadar kolay olmalı. İlk ekranda "Tümünü kabul et" varsa, yanında aynı belirginlikte "Reddet" de olmalıdır. Reddetmeyi ikinci bir menünün arkasına saklamak sorun yaratır.
- Kategoriler ayrı ayrı seçilebilmeli. Kullanıcı analize evet, reklama hayır diyebilmelidir.
- Onay geri alınabilmeli. Footer'da "Çerez ayarları" bağlantısı, kullanıcının kararını sonradan değiştirmesini sağlar.
- Gömülü içerikleri unutmayın. Harita, video ve sosyal medya yerleştirmeleri de genellikle üçüncü taraf çerezi kullanır.
Çerez politikası metni, hangi çerezin hangi amaçla ve ne kadar süreyle kullanıldığını anlatmalıdır. Hazır bir metni kopyalamak yerine sitenizde gerçekten çalışan araçları listelemek gerekir.
Erişilebilirlik: AB Erişilebilirlik Yasası
AB Erişilebilirlik Yasası (Direktif 2019/882), belirli ürün ve hizmetlerin engelli bireyler tarafından kullanılabilir olmasını şart koşar. Üye devletler bu kuralları 28 Haziran 2025'ten itibaren uygulamaya başladı. Almanya'da direktif, Erişilebilirlik Güçlendirme Kanunu (BFSG) ile iç hukuka aktarıldı.
Kimi kapsıyor? Web siteleri açısından en önemli başlık, tüketicilere sunulan e-ticaret hizmetleridir: tüketicinin internetten ürün veya hizmet satın alabildiği, sözleşme yapabildiği siteler ve uygulamalar. Bankacılık, telekomünikasyon ve yolcu taşımacılığı gibi sektörler de ayrıca kapsamdadır.
Kimi kapsamıyor? Hizmet sunan mikro işletmeler muaftır: 10'dan az kişi çalıştıran ve yıllık cirosu veya bilanço toplamı 2 milyon euroyu aşmayan işletmeler. Ayrıca Almanya'daki yasa tüketicilere sunulan hizmetleri hedefler; yalnızca işletmelere satış yapan bir site genellikle bu kapsamın dışında kalır. Yalnızca bilgi veren, satış yapılmayan bir tanıtım sitesi de bu e-ticaret kapsamına girmez. Yine de bu ayrımlar her işletmede net değildir ve bir hukukçuyla değerlendirilmelidir.
Kapsamdaysanız ne yapmalısınız?
- Site teknik olarak erişilebilir olmalı. Pratikte ölçüt, uluslararası web erişilebilirliği yönergeleri (WCAG) ve buna dayanan Avrupa standardıdır. Klavyeyle gezinme, ekran okuyucuyla okunabilen form alanları, yeterli renk kontrastı, görsellerde alternatif metin ve ödeme adımlarının engelsiz tamamlanabilmesi en temel noktalardır.
- Erişilebilirlik bilgisi yayımlanmalı. Hizmetin erişilebilirlik gerekliliklerini nasıl karşıladığını anlatan bilgi, herkesin ulaşabileceği bir yerde sunulmalıdır. Bu genellikle ayrı bir "Erişilebilirlik beyanı" sayfası olarak hazırlanır.
- Erişilebilirlik bir kerelik iş değil. Yeni bir ürün sayfası, yeni bir ödeme yöntemi veya yeni bir tasarım, erişilebilirliği bozabilir. Değişikliklerden sonra kontrol tekrarlanmalıdır.
Bir "erişilebilirlik eklentisi" kurmak, sitenin kendisini erişilebilir yapmaz. Sorunlar sayfa yapısında, formlarda ve ödeme akışında çözülmelidir. İnternetten satış yapan siteleri erişilebilirliği baştan gözeterek nasıl kurduğumuzu e-ticaret yazılımı sayfamızda anlattık.
Hollanda ve Avusturya'da farklar
Hollanda: "Impressum" kavramı kullanılmaz, ama şirket bilgilerini sitede yayımlama yükümlülüğü aynı AB direktifinden gelir. Ticaret Odası (KvK) numarası, adres, e-posta ve varsa KDV numarası genellikle footer'da veya iletişim sayfasında bulunur. Çerez kuralları ve erişilebilirlik yükümlülükleri, aynı AB kurallarının Hollanda'daki karşılıklarıyla uygulanır.
Avusturya: Almanya'ya benzer biçimde "Impressum" kullanılır. Ancak künye bilgileri iki ayrı yasadan gelir: e-ticaret kurallarından ve medya kanunundan. Bu yüzden Almanya için hazırlanmış bir künyeyi Avusturya'daki şirket için olduğu gibi kopyalamak doğru değildir.
Birden fazla ülkede şirketiniz varsa, her ülkedeki şirket için ayrı künye bilgisi gerekir.
Türkiye'den Avrupa'ya satış yapıyorsanız
Türkiye'de kurulu olup Avrupa'daki tüketicilere internetten satış yapan bir işletme de bu kurallarla karşılaşabilir. Avrupa dilinde bir site, euro ile fiyatlandırma ve Avrupa'ya teslimat, sitenin Avrupa pazarını hedeflediğini gösterir. Hangi kuralların sizin için bağlayıcı olduğu ayrı bir hukuki değerlendirme konusudur; ama müşterinin beklentisi açıktır: Avrupa'daki bir müşteri, sitenizde künye, düzgün bir çerez onayı ve rahat kullanılabilen bir ödeme akışı arar. Bunlar eksikse güven kaybı, hukuki riskten önce gelir.
Erişilebilirliği kendiniz nasıl test edersiniz
Profesyonel bir denetimden önce birkaç basit testle sitenizin durumunu görebilirsiniz:
- Klavye testi: Fareyi bırakın ve yalnızca Tab, Shift+Tab ve Enter tuşlarıyla menüyü açın, bir ürünü sepete ekleyin, ödeme formuna gelin. Hangi öğenin seçili olduğu her an görünüyor mu? Bir yerde takılıp kalıyor musunuz?
- Yakınlaştırma testi: Tarayıcıda sayfayı yüzde 200 büyütün. Metinler üst üste biniyor veya butonlar kayboluyor mu?
- Form testi: Bir alanı yanlış doldurun. Hata mesajı yalnızca kırmızı renkle mi gösteriliyor, yoksa ne yapılması gerektiği yazıyla da anlatılıyor mu?
- Görsel testi: Ürün görsellerinin alternatif metni dosya adı mı ("IMG_2041.jpg"), yoksa ürünü anlatıyor mu?
Bu testler tam bir denetimin yerini tutmaz, ama sorunların çoğunun nerede olduğunu kısa sürede gösterir.
Sitede bulunması gereken diğer sayfalar
Bu yazının konusu üç yükümlülük, ama Avrupa'ya yönelik bir sitede genellikle şu sayfalar da bulunur:
- Gizlilik politikası: Türkiye'deki KVKK aydınlatma metni, AB'deki Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) kapsamında hazırlanan gizlilik bilgilendirmesinin yerini tutmaz. Hangi verinin hangi amaçla, hangi hukuki dayanakla ve ne kadar süre işlendiği, verinin kimlere aktarıldığı ve kullanıcının hakları ayrı bir metinde anlatılmalıdır.
- Online satış yapıyorsanız: cayma hakkı bilgilendirmesi, teslimat ve ödeme koşulları ve genellikle genel satış koşulları. Almanya'da bu belgeler "Widerrufsbelehrung" ve "AGB" adlarıyla bilinir ve eksik ya da hatalı olduklarında künyede olduğu gibi uyarı mektubu riski doğar.
Bu sayfaların her biri ülkeye göre değişir. Türkiye'deki bir siteden çevrilmiş metinler çoğu zaman yeterli olmaz.
15 dakikalık kontrol listesi
Sitenizi açın ve şu soruları sırayla cevaplayın:
- Her sayfanın alt kısmında "Impressum" veya "Künye" bağlantısı var mı?
- Künyede şirket türü, yetkili kişi, sicil numarası, adres ve e-posta adresi tam mı?
- Varsa KDV kimlik numarası yazıyor mu?
- Sosyal medya profillerinizden künyeye ulaşılabiliyor mu?
- Siteyi gizli pencerede açtığınızda, siz onay vermeden analiz veya reklam etiketi yükleniyor mu? (Tarayıcının geliştirici araçlarındaki ağ sekmesinden görülebilir.)
- Çerez banner'ında "Reddet", "Kabul et" kadar görünür mü?
- Footer'da çerez ayarlarını sonradan değiştirmeyi sağlayan bir bağlantı var mı?
- Siteyi yalnızca klavyedeki Tab tuşuyla gezip bir ürünü sepete ekleyebiliyor ve ödeme adımına gelebiliyor musunuz?
- Ürün görsellerinde açıklayıcı alternatif metin var mı?
- Tüketiciye satış yapıyor ve mikro işletme eşiğini aşıyorsanız, bir erişilebilirlik beyanı yayımladınız mı?
Bir maddeye bile "hayır" diyorsanız, o madde öncelikli iş listenize girmelidir.
Sorumluluk kimde
Bu yükümlülüklerin hukuki sorumlusu, sitenin sahibi olan işletmedir; ajans veya yazılım firması değil. Ajans teknik kurulumu yapar, ama künyedeki bilginin doğruluğu, çerez onayının gerçekten nasıl çalıştığı ve erişilebilirlik bilgisinin yayımlanması işletmenin yükümlülüğüdür. Bu yüzden yeni bir site yaptırırken veya mevcut siteyi yenilerken, bu üç konunun teklif kapsamında olup olmadığını yazılı olarak sorun. Avrupa pazarına yönelik bir sitenin nasıl planlanacağını Almanya ve Hollanda'da web sitesi yaptırma rehberimizde anlattık. Kurumsal siteler için yaklaşımımızı web yazılımı sayfamızda anlattık.
Sıkça Sorulan Sorular
Sitem Türkçe ise Impressum yine de gerekli mi?
Almanya'da kurulu bir işletmeyseniz ve sitenizi ticari olarak işletiyorsanız, sitenin dili bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz. Belirleyici olan dil değil, işletmenin nerede kurulu olduğu ve sitenin ticari amaçla kullanılmasıdır. Kendi durumunuzu bir hukukçuyla teyit edin.
Çerez banner'ında yalnızca "Kabul et" butonu olması yeterli mi?
Hayır. Zorunlu olmayan çerezler için kullanıcının açık onayı gerekir ve bu onayı vermeme seçeneği de en az kabul etmek kadar kolay olmalıdır. Ayrıca analiz ve reklam etiketleri, onay verilmeden önce çalışmamalıdır.
AB Erişilebilirlik Yasası küçük işletmeleri de kapsıyor mu?
Hizmet sunan mikro işletmeler, yani 10'dan az kişi çalıştıran ve yıllık cirosu veya bilanço toplamı 2 milyon euroyu aşmayan işletmeler, hizmetler açısından muaftır. Bu eşiği aşan ve tüketicilere internetten satış yapan işletmeler kapsamdadır. Muaf olsanız bile erişilebilir bir site daha fazla müşteriye ulaşır.
Sadece işletmelere (B2B) satış yapıyorsam erişilebilirlik kuralları geçerli mi?
Almanya'daki uygulama yasası, tüketicilere sunulan hizmetleri hedefler; yalnızca işletmelere yönelik bir site genellikle bu kapsamın dışında kalır. Ancak siteniz hem işletmelere hem tüketicilere açıksa durum değişebilir. Bu ayrımı bir hukukçuyla netleştirin.
Bu yükümlülüklerden web ajansı mı sorumlu, işletme mi?
Hukuki sorumluluk sitenin sahibi olan işletmededir. Ajans teknik kurulumu yapar; Impressum'daki bilgilerin doğruluğu, çerez onayının nasıl kullanıldığı ve erişilebilirlik bilgisinin yayımlanması işletmenin yükümlülüğüdür. Bu yüzden teklif aşamasında bu üç konunun kapsama dahil olup olmadığını yazılı olarak netleştirin.



